Dodatki E a zdrowie
Na opakowaniach produktów spożywczych, coraz częściej pod pozycją skład możemy zobaczyć oznaczenia: E z numerkiem. Jest ich zresztą coraz więcej.
Niewiele nam one mówią.
Rozszyfrujmy je więc, co oznaczają i jaki mogą mieć wpływ na nasze zdrowie.
Symbolem E oznacza się dodatki do środków żywnościowych.
Dodatek - to „rzecz dodana, to co się dodaje ponad normę, ponad określoną liczbę, miarę czego, ponad program". Substancje określone jako dodatki stosuje się celowo aby uzyskać określone cechy jakościowe i ilościowe. Warunkiem wprowadzenia nowych dodatków do żywności jest udokumentowanie ich nieszkodliwości dla zdrowia po uzyskaniu każdorazowo opinii Państwowego Zakładu Higieny.
Wykaz dodatków do żywności zawiera ponad 300 pozycji. Dzieli się je na 24 grupy wg funkcji, które pełnią - najważniejsze z nich to: barwniki; aromaty; substancje konserwujące; przeciwutleniacze; kwasy i regulatory kwasowości; substancje stabilizujące i emulgujące; substancje zagęszczające i żelujące; substancje klarujące; rozpuszczalniki ekstrakcyjne; substancje wzmacniające zapach i smak; substancje wzbogacające; substancje do stosowania na powierzchnię; substancje słodzące; substancje spulchniające.
Dodatki do żywności dzielą się na syntetyczne i naturalne.
Syntetyczne - to ściśle określone związki chemiczne np. azotan sodu stosowany do peklowania mięsa,
Naturalne - to najczęściej różne wyciągi roślinne z owoców lub kwiatów np. karoten izolowany z marchwi znajdujący zastosowanie jako barwnik żywności.
Syntetyczne dodatki są trwalsze od naturalnych. Ale czy są przez to lepsze?
Stosowanie dodatków do żywności podnosi atrakcyjność produktu żywnościowego w zakresie poprawy wyglądu, zapachu, smaku, konsystencji, trwałości.
Kupując w sklepie atrakcyjnie wyglądającą wędlinę, barwny napój o aromatycznym zapachu, ciasto o kilkumiesięcznym okresie trwałości nie zdajemy sobie często sprawy z tego, że te nadzwyczajne cechy są wynikiem zastosowania określonych dodatków do żywności.
Producenci na etykietach podają dużymi literami informacje, że ich produkty nie zawierają barwników, czy też konserwantów. Często dzieje to się wbrew dobrym obyczajom i z naruszeniem prawa, a nawet powyższe napisy pojawiają się w przypadku gdy substancje te zostały zastosowane.
Czy dodatki są bezpieczne?
- Większość badań, mających określić, czy dodatki do żywności są bezpieczne, jest niepełna. Na to, by stwierdzić ich szkodliwość potrzeba lat. Dziś jeszcze nie wiemy, jaki wpływ będą miały na nasze zdrowie. Okazuje się, że wiele substancji uznanych dziś za toksyczne, mimo że wycofane są z produkcji, pozostają w naszym organizmie na całe życie.
Co gorsza, z krwią matki trafiają też do płodu.
Skutki zdrowotne przetworzonej żywności ujawnił eksperyment, któremu dwaj pięcioletni bracia bliźniacy Krzysztof i Michał Parker z Anglii zostali poddani w 2003r. Przez dwa tygodnie pożywienie Michała było zupełnie pozbawione jakichkolwiek substancji „E - coś tam” ale Krzysztofowi nie odebrano przyjemności gazowanych napojów, słodyczy, aromatyzowanych chipsów. Już po krótkim czasie Michał stał się bardziej pewny siebie, rozmowny, pogodny i dużo spokojniejszy niż jego brat. Przed eksperymentem stwierdzono taki sam iloraz inteligencji u obu bliźniaków. Już po dwóch tygodniach IQ Michała było o 15% wyższe niż brata karmionego dodatkami do żywności. Naukowcy brytyjscy wyniki tego eksperymentu uznali za ważny powód do rewizji ocen bezpieczeństwa wpływu dodatków na zdrowie dzieci. Warto dodać, że na każdy punkt IQ poniżej średniej przypada utrata 2% dochodów całego życia.
Jakie dozwolone „E” do żywności są najgroźniejsze?
Wymieńmy tylko dwa z nich powszechnie stosowane w żywności:
1. Aspartam (E 951) - uznawany jest za najbardziej niebezpieczną substancję dodatkową.
2. Karagen (E407) - istnieją wystarczające dowody na związek karagenu z ubytkami błony śluzowej żołądka i jelit, łącznie ze zmianami złośliwymi.